หน้าหลัก » ข่าวจังหวัดลำปาง, ข่าวต่างจังหวัด

ปริศนาชนเผ่าไทยเหนือไทยใต้แถบเจ้าถิ่น”คนเมือง”

Author by 9/06/14No Comments »

ของดีลำปาง

           ปริศนาชนเผ่าไทยเหนือไทยใต้แถบเจ้าถิ่น “คนเมือง”จากปกศิลปวัฒนธรรมในเอกสาร*1 แค่การ์ตูนทรงผมมหาดไทยคล้องสไบทิ้งปล่อย2ชายหลังก็ไม่บอกตระกูลจิตรกรรูปแต้มท้องถิ่นแบบชาวลำปางเจ้าของฝีมือรูปแต้มชาวนาแส่งเชียงแสนที่เรียกตนเป็นคนเมือง จึงบอกได้ว่า “ป๋กนี้บ่ใช่ฮูปคนเมือง” หรือคนไทยเหนือ ผศ.ดร.เนื้ออ่อน ขรัวทองเขียว ท่านมิได้อธิบายคำว่า ไทยเหนือ-ไทยใต้ เริ่มใช้คำนี้ได้ในยุคพงศาวดารของใคร? มีสรุปความเห็นตอนท้าย คำข้าหลวงใหญ่มณฑลพายัพสมัยเจ้าพระยาสุรสีห์วิศิษฐิศักดิ “คนเมือง”อันมีความหมายถึงพลเมืองไทย ผู้มีถิ่นกำเนิดหรือถิ่นที่อยู่มณฑลพายัพ ที่เราเรียกว่าอาณาจักรล้านนา (น่าสอบความนี้มีในคำราชการยุคนั้นจริงหรือหรือไม่ ?) อันประกอบด้วย 8 จังหวัดภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน น่านแพร่ เชียงรายแม่ฮ่องสอน

เปรียบเทียบ เอกสาร*2 คำชื่อเรียกชนเผ่าตนเอง ของฝ่ายเผยแพร่หนังสือวัดศรีหลวงแจ้ซ้อน คุณผานิต สถาปัตย์ ประธานกลุ่มสตรีในพื้นที่กล่าวถึงชาวแจ้ซ้อนไม่เคยเรียกตนเป็นอื่นนอกจากเรียกตนคือ “คนเมือง”และภูมิใจในตำแหน่งผู้นำบทบาทสตรีชาวแจ้ซ้อน ในเมือง คืออาจารย์จุฑามาศ ภักดี อาจารย์ใหญ่ .สภาบันภาษานานาชาติ SITI และ ดร.ขวัญนภา สุขคร ผอ.ม.ราชภัฏสวนดุสิต ศูนย์ลำปาง ซึ่งเป็นลูก “คนเมือง” แจ้ซ้อนร่วมต้นแม่วังห่างจุดกิ่วฝิ่นอันเป็นศูนย์ดินแดนอาณาจักรโบราณระหว่างเขลางค์โยนกไชนนารายณ์ ภูกามยาว เชียงใหม่ มีประเพณีขึ้นสามค่ำเดือน8เหนือบูชาหอผีพระเมืองแก้ว เลี้ยงหมู3ปีเลี้ยงไก่ 3 ปี   ไม่มีเพลงปี่พาทย์ทำนองเค้าห้า หรือป๋าเวณีฟ้อนผี แบบเพิงผีมดผามเปียง  หอผี

 

เมงผามจ๋อง แบบเค้าผีลำปาง แจ้ซ้อนมีแต่เค้าผีปู่ย่าต่างกับในเมือง

           ปริศนาชนเผ่าไทยเหนือไทยในแถบเจ้าถิ่น “คนเมือง”ชุดสารคดีออน ไลน์Facebook 22 ..วันรำลึกศิษย์สงัด บรรจงศิลป์ ในปี2556 ที่ผ่านไป ในกรณีโยนกลุ่มโขงเจ้าพระยาศึกษา  สมัยบริษัทลานนาการพิมพ์ บก.สงัด บรรจงศิลป์ ได้ตั้งเป้าพัฒนาชื่อชนเผ่าโดยสิทธิพลเมืองไทยภาคเหนือเรียกตนเองว่า “คนเมือง”ขณะที่ภาษาราชการในทำเนียบหอจดหมายเหตุเรียกชาวภาคพายัพว่า “ลาว”พร้อมเรียกร้องสถาบันอุดมศึกษาในภาคเหนือ ภายใต้แสต็มป์พื้นแดง เราต้องการมหาวิทยาลัยภาคเหนือไว้ในลานนาไทย ในกรอบรณรงค์ต่อสู้คำว่า คนเมือง คือเผ่าไทยที่มิใช่ลาว

        ในยุค นสพ.คนเมือง รุ่นก่อตั้งสมัย บก.สงัด บรรจงศิลป์ ได้มีพระภิกษุผู้ทรงคุณวุฒิเชียงใหม่ ลานนาสีโหภิกขุ หรือลานนาสิโหร่วมคณะสำรวจหลักฐานทางโบราณคดีประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภาคเหนือ สำรวจเรื่องผู้ร่วมพงศ์เผ่าสำเนียงภาษาคำเมืองต่างกับสำเนียงเชียงใหม่  ที่เรียกตนว่ายวน และที่เรียกตนว่าคนเมือง

           ข้อมูลสำคัญที่กอง บก.ลำปาง ให้ไว้ในแฟ้มสมุดเตรียมออกพ๊อกเก็ตบุค “กังสดาล” ส่วนที่ ศักดิ์ .ลำปาง รับผิดชอบ  คือจารึกหลักเมืองจากดอยขุนตาล  ที่ได้มาจากวัดถ้ำดอยขุนตาลสมัยวิศวกรเยอรมัน  ไอเซ็นโฮเฟอร์เจาะอุโมงค์ขุนตาล หลัก ..2045 สมัยนครเขลางค์ตกเป็นเมืองขึ้นกษัตริย์เชียงใหม่ในสมัยพระเมืองแก้ว มีคำจารึกเรื่องการไถ่ข้าทาสรักษาวัดที่ระบุชื่อชนเผ่า คือลัวะ 1 ครัว คนเมือง2 ครัว สมัยจารึกหลักนี้ยัง อยู่ขอบสนามหน้าศาลากลางลำปางหลังเก่า ตรงข้ามวัดบุญวาทย์วิหาร  สมัยพระครูสิทธิปัญญาภรณ์ ชาวหลวงพระบางเป็นเจ้าอาวาส และครูใหญ่ ..ปริยัติธรรม ช่วยอธิบายแก่ บก.สงัด บรรจงศิลป์ และผู้แทนมูลนิธิเอเชียด้วยว่า “ชาวหลวงพระบางเรียกคนเมืองว่ายวน”

        ความขัดแย้งในกอง บก.คนเมือง กับฝ่ายบริษัทลานนาการพิมพ์สมัย ผอ.ไกรสีห์ นิมมานเหมินท์        คือปัญหาระหว่างคำว่า คนยวน และคนเมือง โดยสมัยพระธรรมราชานุวัตร เจ้าคณะภาค 5 ผู้แต่งหลักภาษาไทยพายัพ ราชบัณฑิตสถาจัดพิมพ์ ยวน คือภาษาชนชาติอื่นเรียก คนเมือง พื้นที่วัฒนธรรมคนเมืองระหว่างลำปาง พะเยา น่าน แพร่ และลับแล อุตรดิตถ์ ก็ต่างกับเชียงใหม่ เชียงราย คือพื้นที่ชนหลากเผ่า ที่มิได้มาจากดินแดนเรียกตนเองว่า คนเมือง โดยเฉพาะลำพูน เชียงใหม่ เป็นเมืองร้างหลังตำแหน่งพระเจ้ากาวิละ เป็นพระเจ้าเชียงใหม่ถึง 20 ปี

       คำว่าลานนา ล้านนา มีทั้งสองคำที่ต่างความหมายในยุคประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์คนเมือง  ราชวงศ์เจ้า 7 ตนนครลำปาง  ปราบได้ล้านนา 57 หัวเมืองที่ ดร. ฮั้นสเพ็นธ์ เคยสงสัย ยุคล้านนา 57 หัวเมืองคือยุคอำนาจรวมอาณาจักรล้านนาล้านช้าง ลานนา ล้านนา หมายถึงอาณาจักรภาคเหนือ(มติชน).