หน้าหลัก » ข่าวเกษตรกรรม

คนเชียงใหม่ชี้สภาพแวดล้อมเริ่มเสื่อมโทรม

Author by 3/10/14No Comments »

ตึก   จากรายงานด้านสิ่งแวดล้อมของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ พบว่าสถานการณ์ปัจจุบันระบบนิเวศทั้งโลกถูกคุกคามจนเสื่อมถอยและขาดความสมดุลอย่างรุนแรง สาเหตุหลักเกิดจากการเพิ่มขึ้นของประชากร ที่ส่งผลโดยตรงต่อการเพิ่มขึ้นของปริมาณการบริโภค และเนื่องจากธรรมชาติมีความสามารถในการผลิตที่จำกัด จึงทำให้เกิดผลกระทบในทางลบ เช่น การสูญเสียของทรัพยากร การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศโลก และการเกิดมลพิษทางสิ่งแวดล้อม เป็นต้น (WWW.SA.AC.TH/BIODIVERSITY/CONTENTS/ARTICLES/BIOD01/BIOSITUATION.HTML) ปัญหาต่างๆ เหล่านี้จะยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น หากเกิดขึ้นในบริบทของชุมชนเมือง เนื่องจากระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมจะได้รับกระทบจากปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้น มลพิษทางอากาศ การจราจร และการใช้พลังงานที่มีปริมาณสูงขึ้น หากชุมชนเมืองไม่มีการวางแนวทางในการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ดี อาจส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนเมือง

จังหวัดเชียงใหม่มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของประเทศ ปัจจุบันมีประชากรทั้งสิ้น 1,666,888 ราย สูงสุดเป็นอันดับที่ 5 ของประเทศ โดยประชากรกว่าร้อยละ 60 อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่เมืองและชานเมือง มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจอยู่ที่ ร้อยละ 11.70 โดยรายได้ร้อยละ 83 เป็นกิจกรรมนอกภาคเกษตร เช่น อุตสาหกรรม การท่องเที่ยว การค้าปลีกเป็นต้น (สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่, 2557 และ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย, 2557) ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เชียงใหม่เติบโตอย่างรวดเร็ว การขยายตัวของเมืองเป็นไปตามแผนการพัฒนาเมืองเชียงใหม่ ส่งผลให้เกิดการสูญเสียพื้นที่สีเขียว รวมทั้งอัตราความหนาแน่นของประชากรสูงขึ้น เกิดความแออัดในพื้นที่ชุมชน ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมดังเช่นเมืองใหญ่อื่นๆ  การพัฒนาเมืองเชียงใหม่จึงเป็นสิ่งที่ภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องต้องหันมาให้ความสำคัญและเริ่มตระหนักถึงปัญหาที่จะตามมา โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม  ดังนั้นเพื่อเป็นการสำรวจความคิดเห็นของคนเชียงใหม่ต่อปัญหาสภาวะแวดล้อมของเมือง และการเป็นเมืองสีเขียว ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและพยากรณ์ทางการเกษตร (แม่โจ้โพลล์) จึงได้สำรวจความคิดเห็นของประชาชนชาวเชียงใหม่  จำนวน 684 ราย ในหัวข้อ “เชียงใหม่ Go green” ระหว่างวันที่ 1 – 4 กันยายน 2557 โดยมีผลการสำรวจดังต่อไปนี้

จากการสำรวจความคิดเห็นต่อสภาพแวดล้อมในปัจจุบันของเมืองเชียงใหม่ พบว่า คนเชียงใหม่ร้อยละ 54.04 เห็นว่าสภาพแวดล้อมเมืองเชียงใหม่ เริ่มเสื่อมโทรม ร้อยละ 30.10 เห็นว่าสภาพแวดล้อมเสื่อมโทรมมานานแล้ว มีเพียงร้อยละ 8.81 ที่เห็นว่ามีสภาพแวดล้อมที่ดี ขณะที่ อีกร้อยละ 7.05 ไม่แน่ใจ

เมื่อสอบถามถึงความกังวลต่อปัญหาสภาพแวดล้อมของเมืองเชียงใหม่ในปัจจุบัน พบว่า ร้อยละ 36.80 เป็นกังวลเรื่องคุณภาพอากาศที่ลดลง รองมาร้อยละ 24.93 เป็นกังวลเรื่องปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้น การจัดเก็บ และการทำลายขยะ ร้อยละ 17.95 เป็นกังวลเรื่อง การขาดแคลนพื้นที่สีเขียวในเมืองเชียงใหม่ ร้อยละ 13.80 เป็นกังวลเรื่องมลภาวะทางเสียงจากการก่อสร้าง/สถานบันเทิง และร้อยละ 6.53 เป็นกังวลเรื่องคุณภาพน้ำในแม่น้ำลำคลอง

เมื่อสอบถามถึงสาเหตุหลักที่ทำให้สภาพแวดล้อมของเมืองเชียงใหม่เสื่อมโทรม พบว่า อันดับ 1 ร้อยละ 73.93 เห็นว่าเป็นเพราะการคมนาคมขยายตัว และปริมาณรถยนต์ที่เพิ่มขึ้น อันดับ 2 ร้อยละ 73.10 เห็นว่าเป็นเพราะการขยายตัวของเมือง มีตึก/อาคารสูงที่เพิ่มขึ้น อันดับ 3 ร้อยละ 50.44 เห็นว่าเป็นเพราะการบริโภคที่เพิ่มขึ้น (ส่งผลต่อปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้นและยากต่อการกำจัด) อันดับ 4 ร้อยละ 41.67 เห็นว่าเป็นเพราะการขาดทัศนคติในการอนุรักษ์สภาพแวดล้อมของคนเชียงใหม่ และอันดับ 5 ร้อยละ 32.75 เห็นว่าเป็นเพราะปริมาณต้นไม้ที่ลดลงและไม่มีการปลูกทดแทน

และเมื่อสอบถามถึงวิธีที่จะทำให้เชียงใหม่เป็นเมืองสีเขียว คนเชียงใหม่ ร้อยละ 32.80 เห็นว่าการสร้างจิตสำนึกในการดูแลสิ่งแวดล้อมแก่คนเชียงใหม่และนักท่องเที่ยวผู้มาเยือนเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด รองมา ร้อยละ 27.04 คือการเพิ่มพื้นที่สีเขียวโดยรณรงค์การปลูกต้นไม้ในบริเวณบ้าน และสร้างสวนสาธารณะเพื่อเป็นปอดของเชียงใหม่ ร้อยละ 26.22 คือการวางแผนจัดผังเมืองให้เหมาะสมต่อการขยายตัวของเมืองเชียงใหม่ และ ร้อยละ 14.66 คือการวางแผนด้านคมนาคม โดยเฉพาะการขนส่งมวลชนให้มีประสิทธิภาพ นอกจากนี้คนเชียงใหม่ยังเสนอแนะให้เริ่มสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจากเยาวชนเป็นอันดับแรก การทำกิจกรรมรักษาสิ่งแวดล้อมควรเริ่มจากภายในชุมชนแต่ละชุมชนแล้วจึงขยายสู่ระดับอำเภอและจังหวัดเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องของการดำเนินกิจกรรม

เมืองเชียงใหม่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว เนื่องจากเป็นเมืองท่องเที่ยว และเป็นเมืองศูนย์กลางในหลาย ๆ ด้านของภาคเหนือ การทำให้เมืองเชียงใหม่เป็นเมืองสีเขียวนอกจากจะเป็นผลดีด้านการท่องเที่ยวแล้ว ยังเป็นผลดีต่อสุขภาวะของคนเชียงใหม่ หากคนเชียงใหม่ไม่ร่วมกันวางรากฐานของการเป็นเมืองสีเขียวไว้ตั้งแต่ตอนนี้ ในอนาคตปัญหาสภาพแวดล้อมเสื่อมโทรมอาจกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่ยากแก่การแก้ไข

ผู้สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ อาจารย์พิชัย สมบูรณ์วงศ์ นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ   ฝ่ายนวัตกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี สำนักวิจัยและส่งเสริมวิชาการการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โทร. 0-5387-3938-9 ในวันและเวลาราชการ.