หน้าหลัก » ข่าวเกษตรกรรม

คาวตอง…ผักพื้นบ้านไทยที่หลายคนเมิน

Author by 22/09/14No Comments »

“ผักคาวตอง” เป็นพืชผักที่ไม่ค่อยมีคนนิยมกินกันมากนัก รูปสวยน่ากิน แต่กลิ่นคาวปลาติดตามประจำตัวแรง ทำให้เป็นผักที่หลายคนเมินหน้า  แต่ด้วยรูปลักษณ์ ใบรูปหัวใจสีเขียวสด  ขนาดใบและยอดกำลังเหมาะแก่การเคี้ยวกลืนกินแกล้มลาบ  ยำ  ก้อย  พล่า  เป็นผักแกล้มอีกชนิดหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม  กลิ่นคาวของผักคาวตองช่วยลดหรือดับกลิ่นคาวของเนื้อ  ของหมู ที่นำมาเป็นอาหารได้ดีและที่สำคัญเป็นสมุนไพรแก้โรคต่าง ๆ ได้ดีทีเดียว

houttuynia       “ผักคาวตอง”  เป็นชื่อทางภาคเหนือเรียกกันในแต่ละภาคก็แตกต่างกันไป  เช่น  ภาคอีสาน เรียก ผักคาวทอง  ภาคกลาง เรียก ผักเข้าตอง  พลูแก  พลูคาว  เป็นพืชล้มลุกแต่มีอายุอยู่ต่อเนื่องกันหลายปี  เป็นผักที่มีลำต้นใต้ดินแผ่เลื้อยไปทั่วและจะแตกรากและยอดชูขึ้นเป็นช่อยอดใบ  ลำต้นใต้ดินหรือที่เรียกว่า รากหรือไหลที่เลื้อยมีสีขาว มีข้อปล้องพร้อมที่จะแตกยอดหรือต้นขึ้นบนดินใหม่ได้ทั่วไป  ถ้าปลูกไว้ในกระถางจะเลื้อยขดเต็มกระถางและชูยอดขึ้นมาเพื่อแตกยอดหรือต้นใบใหม่  ถ้าปลูกในพื้นดินเป็นแปลงก็จะแผ่ขยายไปได้เยอะมาก  ใบแก่สีเขียวเข้ม ใบอ่อนสีเขียวตองอ่อน ใบกว้าง 1-1.5  นิ้ว ยาว 1-2 นิ้ว ปลายใบแหลม ฐานใบเว้าเป็นรูปหัวใจ ขอบใบเรียบ ก้านใบยาว 1-2 นิ้ว  ส่วนโคนของก้านใบแผ่เป็นกาบหุ้มลำต้น  มีหูใบติดอยู่กับก้านใบ  ดอกเป็นช่อออกตรงปลายยอดมีใบประดับสีขาว 4 ใบที่โคนช่อ  ช่อดอกมีดอกย่อยขนาดเล็กมากมายอัดกันแน่นเป็นแท่งทรงกระบอกสีเหลืองหรือสีขาวอมเหลือง  ไม่มีกลีบและก้านดอก  ผลจะเป็นผลแห้งแตกได้เมื่อแก่จัด  ดอกและผลจะพบเห็นได้เมื่อตอนผักคาวตองแก่

ชื่อวิทยาศาสตร์ของผักคาวตอง  คือ  Houttuynia Cordata Thunb  อยู่ในวงศ์ SAURURACEAE  เป็นพืชที่ขึ้นเองตามธรรมชาติ  พบตามลำห้วย  ลำธาร  และที่ชื้นแฉะ ริมน้ำหรือใต้ต้นไม้ใหญ่ที่มีความชื้นสูง  เป็นไม้ชอบที่ลุ่ม  นำเอาหน่อหรือกิ่งที่มีรากงอกออกมาไปปักชำปลูกเป็นต้นใหม่  นำเอามาปลูกสวนหลังบ้านเพื่อไว้กิน และมีปลูกขายตลาดบ้าง  ส่วนใหญ่จะพบตามร้านอาหารเหนือ อีสาน

สรรพคุณ  ใบผักคาวตองแก้กามโรค  ทำให้น้ำเหลืองแห้ง  แก้โรคผิวหนังทุกชนิด  ใบนำมาตำพอกแก้พิษแมลงป่อง พอกฝี  ขับพยาธิ  ตำราคนจีนว่าผักคาวตองทั้งต้นมีสรรพคุณขับปัสสาวะ  รักษาอาการอักเสบในทางเดินปัสสาวะ  ระงับเชื้อโรคหลายชนิด และมีข่าวว่าผักคาวตองหรือพลูคาวนี้มีการจัดปลูกเป็นแปลงใหญ่  โดยหาพันธุ์จากทางภาคเหนือหลายจังหวัด  คัดเอาพันธุ์ที่มีต้นใบอวบใหญ่  เจริญเติบโตได้ดี  นำไปปลูกลงแปลงดินที่ปรับปรุงเป็นลักษณะดินร่วนซุยเหมือนแปลงปลูกผักทั่วไป  แต่ในระยะแรก ๆ ล้มเหลว  เนื่องจากผักคาวตองไม่แพร่ขยายให้ได้มากดังที่คาดหวัง คงเป็นเพราะไม่ได้ศึกษาต้นตอที่มาลักษณะที่เป็นอยู่ของผักคาวตองให้ชัดเจน  ต่อมาระยะหลัง ๆ คงจะปรับปรุงได้ผลมากขึ้นหรืออย่างไรก็ไม่ได้ติดตามข่าวอีก  แต่ที่ชัดเจนที่สุด คือ  การนำไปปลูกขยายเป็นผักการค้าครั้งนั้น เชื่อว่าไม่ใช่นำไปปลูกเพื่อส่งเป็นผักสดแกล้มลาบ  ก้อย  อย่างผักทั่วไปแน่  เพราะมีข้อมูลมาว่า  ผักคาวตองที่ทำแปลงปลูกนั้นจะนำไปสกัดเป็นยารักษาโรคเอดส์  โรคที่ยากแก่การรักษาเป็นแล้วตายหายยากนั่นเอง

ผักคาวตอง  เป็นผักพื้นบ้านที่มีประโยชน์  ปลูกไว้เป็นผักสดกับแกล้มลาบ ก้อย ยำ มีทั้งประโยชน์และเชื่อเถอะว่า ใครได้ลองลิ้มชิมรสแล้วจะติดใจในรสชาติ  ที่จริงผักคาวตองจัดอยู่ในประเภทผักที่มีรสเผ็ดร้อน  เจริญเติบโตได้ดีในฤดูฝน  เมื่อถึงฤดูฝนธรรมชาติความเย็นเพิ่มมากขึ้นภายในร่างกาย  ธาตุลมอันเป็นธาตุที่มีลักษณะเคลื่อนไหวและมีธรรมชาติเย็นจะถูกกระทำโทษได้ง่าย ร่างกายจึงมักมีการเจ็บป่วยโดยมีมูลเหตุมาจากธาตุลม  ความเย็นมากเกินไปจะทำธาตุลมให้เกิดอาการท้องอืด  ท้องเฟ้อ  ครั่นเนื้อ ครั่นตัว  เป็นไข้หวัด  ซึ่งสามารถป้องกันได้โดยอาหารที่มีรสสุขุมและเผ็ดร้อน  และพืชผักที่ให้รสเผ็ดร้อนคือ  ยอดพริก  โหระพา ยี่หร่า  กะเพรา  แมงลัก  หูเสือ ขิง ข่า  ผักคาด ผักไผ่  สะระแหน่  และแม้แต่ผักคาวตอง หรือพลูคาวนี่แหละ.

อดุลย์ศักดิ์ ไชยราช