หน้าหลัก » ข่าวเศรษฐกิจ

จับแระแสเศรษฐกิจเหรือ รับ AEC จุดแข็งที่จะกลายเป็นจุดอ่อน กับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภาคเหนือ

Author by 27/05/14No Comments »

aec          เมื่อเร็วๆ นี้มีการประชุมคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจ  (กรอ.) จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งก็มีการพูดเชื่อมโยงไปถึงกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบนทั้งกลุ่ม 1 และกลุ่ม 2 ที่ต้องเชื่อมโยงกัน 8 จังหวัดคือ เชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง และแม่ฮ่องสอน ที่เป็นกลุ่ม 1 และกลุ่ม 2 คือ เชียงราย พะเยา แพร่ และน่าน ประเด็นหนึ่งที่ได้คุยกันในยามที่บ้านเมืองยังมีสถานการณ์การเมืองไม่เสถียร ภาวการณ์การลงทุนหรือการเตรียมพร้อมของแต่ละภาคส่วนย่อมเกิดปัญหา แต่มากน้อยเป็นไปตามภารกิจของแต่ละหน่วยนั้นๆ แต่สังคมโลกไม่ได้หยุดนิ่ง ปี 2558 ไทยก็ต้องเข้าสู่ประชาคมอาเซียน การเตรียมพร้อมรองรับเป็นเรื่องที่ต้องทำและรู้ทัน ภาคเหนือของไทยเป็นพื้นที่จุดแข็งสำคัญของการเพิ่มผลผลิตมวลรวมให้แต่ละพื้นที่กว่า 30-40 % แต่เมื่อหัวมาดูความพร้อมในการรับมือการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกขณะนี้ สิ่งที่เราว่าเป็นจุดแข็งจะกลายเป็นจุดอ่อนได้

นายวรพงษ์  หมู่ชาวใต้ ผู้แทนประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า สิ่งที่เป็นปัจจัยหนุนหลักของเชียงใหม่และภาคเหนือคือเรื่องท่องเที่ยวทั้งเชิงอนุรักษ์ ผจญภัย สุขภาพ ฯลฯ เป็นจุดสร้างรายได้หลักของการท่องเที่ยว โดยเฉพาะเชียงใหม่ที่ถือ เป็นจุดหมายปลายทางที่นิยมของนักท่องเที่ยว ล่าสุดก็พบว่าเป็นในประเทศมากกว่านักท่องเที่ยวต่างประเทศมาโดยตลอด ฐานนักท่องเที่ยวหลักจากต่างประเทศเปลี่ยนฐานจากยุโรป / อเมริกา สู่เอเชีย สินค้าและบริการท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมที่เป็นจุดขายของเชียงใหม่คือ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์และผจญภัยในธรรมชาติ นักท่องเที่ยวในประเทศและต่างประเทศมีความชื่นชอบที่แตกต่างกัน สโลแกน / ถ้อยคำประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ เปลี่ยนจาก  Rose of the North  (กุหลาบแห่งเมืองเหนือ )  สู่ The Splendid City of Culture  (นครที่เป็นที่สุดแห่งความสง่างามทางวัฒนธรรม) เริ่มสูญเสียเอกลักษณ์และและชีวิตที่เรียบง่ายของพื้นบ้านล้านนา สู่ความเป็นเมืองที่ทันสมัย

ยกตัวอย่างที่เห็นชัดเจนในภาพรวมและสถานการณ์ท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ในปัจจุบัน  รายได้รวมจากการท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่ มีส่วนแบ่งร้อยละ 55 ของรายได้ รวมการท่องเที่ยวของภาคเหนือ รายได้จากการท่องเที่ยวถือเป็นรายได้หลักอันดับที่หนึ่งของผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัด หรือร้อยละ 30 – 35 เชียงใหม่มีรายได้จากการท่องเที่ยวเทียบเป็นอันดับที่  4  ของประเทศรองจากเทพฯ (3.5 แสนล้านบาท)  ภูเก็ต  (1.5 แสนล้านบาท )  และพัทยา  / ชลบุรี  (7 หมื่นล้านบาท)  รายได้จากการท่องเที่ยวของเชียงใหม่เคยมีสถิติสูงที่สุดในปี  2547  ที่จำนวน  4.5 หมื่นล้านบาท และต่ำสุด  3.1  -  3.4  หมื่นล้านบาทในช่วง  3-4  ปีที่ผ่านมา โดยในปี 2555 ถือว่ามีรายได้ขยับขึ้นมากถึง 5.3 หมื่นล้านบาท (ที่มา: กรมการท่องเที่ยว) แต่จากนั้นก็ทรงตัวและลดลงเล็กน้อย ภายใต้สถานการณ์และปัจจัย / ผลกระทบเดียวกัน โดยเฉพาะการเมือง แต่ ภูเก็ต พัทยา เกาะสมุย กระบี่และหัวหิน มีอัตราการเติบโตทางด้านรายได้การท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่องและก้าวกระโดด ในขณะที่เชียงใหม่ และเชียงรายชะลออยู่กับที่ อยู่หลายปี และปัจจุบันเริมค่อยเติบโตสู่ขาขึ้นบ้างแล้วและกำลังจะก้าวกระโดดในอนาคตอันใกล้นี้ได้ เนื่องจากตัวเลขนักท่องเที่ยวผ่านท่าอากาศยานทะลุเกิน 6 ล้านคนแล้ว

ภาคเอกชนเห็นว่ารายได้ของการท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่น่าจะพัฒนาสูงขึ้นอยู่ที่ปีละ  60,000  -  70,000  ล้านบาท จะเป็นตัวเลขที่เหมาะสมเมื่อเทียบกับศักยภาพโดยรวมสถานการณ์ด้านนักท่องเทียวในปี 2555 เชียงใหม่มีนักท่องเที่ยวทั้งสิ้นโดยประมาณ  4.5 ล้านคน  (ที่พักยังสถานพักแรม) โดยเป็นนักท่องเที่ยวชาวไทย 2.6 ล้านคน และนักท่องเที่ยวต่างประเทศ 1.9 ล้านคน โดยนักท่องเที่ยวจากขาติที่อัตราเติบโตสูงมากจาก พม่า จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ฝรั่งเศส และออสเตรเลีย โดยนักท่องเที่ยวต่างประเทศเติบโตในภาพรวม  +4.7 % และนักท่องเที่ยวชาวไทยเติบโต + 31.17 % นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่ควรจับตามองการเติบโตอย่างก้าวกระโดดในอนาคตอันใกล้คือ จีน และเกาหลี นักท่องเที่ยวกลุ่มใหม่คือการจัดประชุมและเดินทาง ท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัล (Meeting & Incentive Travel) มีอัตราเติบโตแบบก้าวกระโดดและต่อเนื่อง

ปัจจัยบวกที่ส่งผลดีต่อการท่องเที่ยวของเชียงใหม่และกลุ่มภาคเหนือตอนบนคือ  นโยบายเชิงรุกของรัฐในการลงทุนและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน  /  ยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด ส่งผลให้การลงทุนต่างมุ่งสู่เชียงใหม่อย่างต่อเนื่อง การได้รับรางวัลและจัดอันดับเป็นเมืองทีน่าท่องเที่ยวในระดับโลก จากนิตยสาร Travel + Leisure และ Lonely Planet การพัฒนาโครงข่ายการบินและการเพิ่มจำนวนเที่ยวบินตรงจากต่างประเทศมายังจังหวัดเชียงใหม่ เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อานิสงค์ จากภาพยนตร์ Lost  in  Thailand ที่ทำให้นักท่องเที่ยวจกจีนเดินทางมาท่องเที่ยว อย่างก้าวกระโดด  โดยเมื่อสิ้นปี 2556 มีนักท่องเที่ยวจีนเดินทางเข้าประเทศไทย 3.8 ล้านคน และเชียงใหม่ได้ส่วนแบ่ง 5% การประกาศเป็นเมืองแห่งการจัดประชุมในระดับนานาชาติทำให้สายการบินต่างประเทศให้ความสนใจในการเปิดเที่ยวบินตรง

ส่วนปัจจัยที่เป็นอุปสรรคในด้านการเติบโตทางการท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่และกลุ่มจังหวัดภาคเหนือคือ ยังไม่มีการลงทุนแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ และใหญ่ๆ ที่จะสร้างความนิยมในการดึงดูดนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่มเป้าหมาย การท่องเที่ยวแบบเชื่อมโยงในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือโดยเฉพะสำหรับนักท่องเที่ยวต่างประเทศ สภาพการจราจรและระบบขนส่งมวลขนในเขตตัวเมืองเชียงใหม่ ขาดการประชาสัมพันธ์กิจกรรม  / เทศกาล ท่องเที่ยวล่วงหน้าอย่างมืออาชีพ จึงทำให้หลายกิจกรรมไม่ประสบความสำเร็จด้นจำนวนผู้เข้ร่วมงานโดยนักท่องเที่ยวเป้าหมาย ภาคเอกชนส่วนมากเป็นรายย่อย (SME)  ขาดขีดความสามารถในด้านการตลาดและพัฒนาขีดความสามารถในด้านการแข่งขัน

ประเด็นข้อเสนอจากภาคเอกชนในการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่                    1.  ภาครัฐลงทุนให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกแก่ นักท่องเที่ยวกระจายยังแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ อย่างทั่วถึงและได้มาตรฐาน เช่น ห้องน้ำสาธารณะ  ป้ายบอกทางภาษาต่างประเทศความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ช่องทางรับการร้องเรียน / ร้องทุกข์ ของนักท่องเที่ยวลดปัญหาการเอารัดเอาเปรียบนักท่องเที่ยว การจัดระเบียบผู้ประกอบการในกลุ่มต่างๆ และพัฒนามาตรฐานในทุกด้าน รองรับ  /  สู่เมืองท่องเที่ยวในระดับสากล ตามแผนยุทธศาสตร์ที่วางเป้าหมายไว้ 2. จังหวัดจัดงบประมาณประจำปีจากช่องทางใดก็แล้วแต่เพื่อการส่งเสริมกิจกรรมตลาดต่างประเทศในกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการ ซึ่งเป็นจุดอ่อน /จุดด้อยในภาพรวมของเชียงใหม่ตลอดมา โดยให้ภาคเอกชนได้ร่วมรับสิทธิในกิจกรรมเพื่อเป็นการเพิ่มผลผลิตและขีดความสามารถในการแข่งขัน

3. การบริหารจัดการด้านฐานข้อมูลสถิติด้านการท่องเที่ยวในพื้นที่แบบครอบคลุมเพื่อให้ผู้ประกอบการได้รับองค์ความรู้ในการพัฒนาแผนธุรกิจของตนเองได้อย่างแม่นยำ มติที่ประชุม ขอให้ทุกภาคส่วนช่วยกันประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่ สำหรับเรื่องงบประมาณ หากโครงการใดที่เป็นประโยชน์ต่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัด ขอให้ส่วนราชการที่รับผิดชอบได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และให้มีการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับกลุ่มจังหวัดด้วย สัญญาณเตือนกลายๆ ว่า จุดแข็งที่มีอาจกลายเป็นจุดอ่อนเป็นที่สุด.