หน้าหลัก » บทความเคาะสนิม

จริยธรรมกับปัญญา

Author by 28/01/15No Comments »

    เคาะสนิม180        มีคำถามจากวิทยากรเวลาจัดอบรม ระหว่างจริยธรรมกับปัญญาอะไรสำคัญที่สุด บางแห่งถามเรื่องเป้าหมายกับวิธีการอะไรสำคัญที่สุด ฟังดูก็งงสงสัย คนไม่มีปัญญาจะอยู่ในสังคมได้อย่างไร จึงเลือกตอบข้อนี้ เช่นเดียวกับคำถามหลัง วิธีการที่มีอยู่ในโลกนี้มากมายย่อมดีกว่าเป้าหมาย แต่คำตอบของอาจารย์ว่าผิดทั้งสองข้อ

เพื่อนในไลน์ ส่งนิทานน่าคิดมาให้อ่าน สิบสองปีก่อน มีสาวน้อยผู้หนึ่ง พึ่งจบการศึกษาก็ไปที่ประเทศฝรั่งเศส เริ่มชีวิตกึ่งเรียนกึ่งทำงาน ต่อ ๆมา เธอพบเห็นว่า ระบบการขายตั๋วของรถโดยสารสาธารณะ เป็นระบบการช่วยเหลือตนเองก็คือ..เราคิดจะไปสถานที่ใด ก็ซื้อตั๋วด้วยตนเอง ไป ณ จุดหมายปลายทางสถานีรถแทบจะเป็นระบบเปิดทั้งหมด ไม่มีจุดตรวจตั๋ว และไม่มีเจ้าหน้าที่ อีกทั้งการตรวจแบบสุ่มก็น้อยครั้งมากๆ เธอพบเห็นช่องโหว่ของระบบการควบคุมแล้วลงความเห็นว่า ฉ้อโกงค่าตั๋วโอกาสที่จะถูกตรวจพบมีเพียงประมาณสามในหนึ่งหมื่นเท่านั้น…

สี่ปีผ่านไป เธอสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยมีชื่อเสียงมีผลการเรียนยอดเยี่ยม เธอมีความมั่นใจเต็มเปี่ยม ไปสมัครงานบริษัทในกรุงปารีส บริษัทฯเหล่านั้นแรกเริ่มล้วนกุลีกุจอกระตือรือร้น แต่ผ่านไปหลายวันต่างก็ปฏิเสธด้วยความนุ่มนวล เธอล้มเหลวผิดหวังครั้งแล้วครั้งเล่า สุดท้าย เธอบุกเข้าห้องผู้จัดการฝ่ายทรัพยากรบุคคลบริษัทฯหนึ่ง ขอร้องผู้จัดการฯ ให้เหตุผลที่ไม่บรรจุเธอเข้าทำงาน

บทสรุปที่ได้วันนั้นเป็นสิ่งที่เธอไม่เคยคาดคิดมาก่อน “คุณสุภาพสตรี พวกเราใช่ว่ามีการลำเอียง หรือแบ่งแยก อีกทั้งไม่ได้ดูแคลนในตัวเธอ กลับตรงกันข้าม พวกเราให้ความสำคัญต่อเธอมากตอนแรกเริ่มที่เธอมาสมัครงาน ภูมิหลังของสถานศึกษา และผลการศึกษาของของเธอ พวกเราสนใจเป็นอย่างยิ่งพูดตรงๆความสามารถในการปฏิบัติงาน เธอคือผู้ที่พวกเราต้องการอย่างมาก”

แล้วเพราะเหตุใด ไม่บรรจุผู้ที่มีความสามารถอย่างฉันเข้าทำงานในบริษัทล่ะ? “เพราะพวกเราได้ตรวจสอบ เครดิตความน่าเชื่อถือของเธอ พบเห็นว่าเธอเคยถูกบันทึกและถูกลงโทษ ในการโกงค่าโดยสารสาธารณะสามครั้ง” เธอไม่ปฏิเสธ และว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย ทำไมบริษัทถึงละทิ้งคนมีความรู้ความสามารถ วิทยานิพนธ์ก็ดีเยี่ยม

ฝ่ายบุคคลตอบว่า พวกเราเห็นว่าไม่เป็นเรื่องเล็กน้อย พวกเราสังเกตพบเห็นว่า การโกงค่าโดยสารของเธอมีหลายครั้ง เพราะเธอไม่เคารพกฎระเบียบ เธอชำนาญในการพบเห็นช่องโหว่ของกฎระเบียบ จึงไม่มีค่าพอจะได้รับความไว้วางใจเข้าทำงานไม่ว่าที่ไหน เพราะหากรับเธอเข้ามา ก็จะต้องมีฝ่ายตรวจสอบเธอขึ้นมาอีก…

            ผู้จัดการฝ่ายบุคคล ตบท้ายว่าบ่อยครั้งที่คุณธรรม จริยธรรมสามารถชดเชยจุดบกพร่องของสติปัญญา  แต่สติปัญญากลับไม่สามารถเติมเต็มคุณธรรม จริยธรรมที่ว่างเปล่าได้ ตลอดกาลซึ่งหมายความว่าคุณมีสติปัญญาฉลาดแค่ไหนก็ตาม หากไม่มีจริยธรรมและคุณธรรม ก็ไม่น่าไว้ใจ และใช้ไม่ได้แล้วครับ.