หน้าหลัก » บทความเคาะสนิม

ประเพณีสืบชะตา

Author by 9/06/14No Comments »

เคาะสนิม180          ชาวเมืองเชียงใหม่ประกอบพิธีสืบชะตาเมืองทุกปี ในช่วงเดือน 9 เหนือหรือราวมิถุนายน จัดขึ้นภายหลังจากงานประเพณีใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขีลหลักเมืองเรียบร้อยแล้ว ปีนี้ออกอินทขีลวันที่ 1 มิถุนายนพอถึง 5 มิถุนายน จังหวัดและเทศบาลนครเชียงใหม่ ก็ตั้งปะรำพิธีรอบคูเมือง และใจกลางเมืองรวม 10 จุดประกอบพิธีกรรม

          พระครูธีรสุตพจน์ เจ้าอาวาสวัดผาลาด อธิบายในวันทำบุญว่า มหามงคลวันนี้สืบชาตาหลวง 718  ปีนครเชียงใหม่ อันเป็นประเพณีที่นิยมถือปฏิบัติกันของชาวไทยทางภาคเหนือ เพื่อความสวัสดิมงคลมาสู่บ้านเมือง ครอบครัว และตนเอง จึงมีการสืบชะตาเมือง สืบชะตาบ้าน และสืบชะตาคน

          ประเพณีสืบชะตาเมือง เป็นประเพณีสำคัญของทางเชียงใหม่ที่จะต้องถือปฏิบัติกันทุกปี การทำบุญเมืองนั้นเพื่อสร้างความร่มเย็นเป็นสุขในแก่ชาวบ้านชาวเมือง เป็นการสร้างความสามัคคีพร้อมเพรียงให้เกิดขึ้นในหมู่ประชาชนพลเมือง ตลอดจนพ่อค้าคหบดี ข้าราชการ เจ้าบ้านเจ้าเมือง

          เนื่องจากในสมัยโบราณกล่าวกันว่า การสืบชะตาเมืองมักจะจัดขึ้นในสองกรณีคือ กรณีแรก จัดในยามที่บ้านเมืองเดือดร้อน ข้าวยากหมากแพง หรือเกิดศึกสงครามมีทั้งการสืบชะตาเมือง สืบชะตาเจ้าเมือง ทำบุญบูชาเซ่นไหว้ พระวิญญาณของเจ้าผู้ครองเชียงใหม่องค์ก่อนๆ ตลอดจน “พระเสื้อบ้าน พระเสื้อเมือง” เทพาอารักษ์ รวมถึงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ และกรณีที่สอง จัดในยามที่บ้านเมืองสงบสุข เพื่อให้เกิดความเป็นมงคลแก่บ้านเมือง…

          ผู้รู้อีกท่านบอกว่า ประเพณีสืบชาตา(บ้างก็ว่าชะตา)เมืองเชียงใหม่ เป็นอริยเทวประเพณีอันโบราณมีมานับหลายร้อยปี สืบมาจากครา เมื่อพระญาสามฝั่งแกนครองนครเชียงใหม่ ยามนั้นมีศึกหมู่จินฮ่อประชิดเมือง พระองค์จึงให้หมอโหราทั้งหลายดูชะตาเมือง ซึ่งต่างก็มีคำทำนายทำนองเดียวกัน คือ เมืองชะตาขาด

          แต่มีหมอโหรามหาเถระเจ้ารูปหนึ่ง นามว่า “มหาเถรเจ้าสิริวังสะ” แห่งวัดดอนแท่น เมืองเชียงแสน กล่าวว่าพระชาตาเมืองจะไม่ขาด หากพระองค์กระทำการดังนี้ “ให้สังเวยอารักษ์ นับแต่พระนครเชียงแสนถึงพระนครเชียงใหม่ทุกหัวเมือง สืบพระชาตาชุหอด่านด้าว หากทรงกระทำดังนี้ พระนครก่จักพ้นภัย พระบาทเจ้าจิ่งหื้อเหล่ามุขขะอามาตย์ราชมนตรี หมื่นแสนท้าวพญาลาวมีชื่อกระทำพิธีสืบชาตาพระนครแลสังเวยเทพยาดา ถัดนั้นมา 3 วัน สายอสุนีก็ฟาดบาดลงยับทัพจินฮ้อ แตกกระจัดกระเจิง พระนครจิ่งพ้นภัย นับแต่บัดนั้นมา ก็จิ่งสืบสร้างฮ่างแป๋งเป็นอารยเทวะป๋าเวณีแห่งพระนครเชียงใหม่”

          เมื่อสืบชะตาเมือง สืบชะตาเจ้าเมืองแล้ว สำหรับผู้ยังไม่เคยไปร่วมพิธีในวันนั้น ท่านว่าสามารถจัดทำที่บ้าน หรือไปขอทำพิธีตามวัดต่าง ๆ ที่มีพิธีกรรมนี้อยู่ แต่ไม่ใช่พิธีตัดเวรตัดกรรม นอนในโลงอะไรทำนองนั้นนะครับ