หน้าหลัก » สกู๊ปข่าวพิเศษ

โครงการน้ำแลกป่า…ไชยปราการ ผลงานของพระครูสถิตธรรมาภิรักษ์

Author by 22/06/14No Comments »

333 111 222            ผลงานของพระครูสถิตธรรมาภิรักษ์ เจ้าอาวาสวัดป่าไม้แดง ประธานโครงการธรรมดามแนวพระราชดำริฯ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่ ที่ได้นำแนวคิดมาจากแม่หลวงของแผ่นดิน ครั้งเมื่อสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จฯเยื่ยมโครงการหลวงดอยอ่างข่าง เมื่อเดือนมกราคม 2535 นำมาสู่การดูแลอนุรักษ์ป่า ทำให้เกิดน้ำกินน้ำใช้ตามมา และล่าสุดวันนี้ กำลังเปิด “โครงการน้ำแลกป่า” ขึ้นมาเป็นการยืนยันถึงผลสำเร็จอีกครั้ง

หลวงพ่อได้ขึ้นดอยอ่างขางเพื่อรับเสด็จฯ ครั้งนั้น สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้มนัสการพระครูสถิตธรรมมาภิรักษ์ และทรงไต่ถามว่าชาวบ้านในพื้นที่ที่หลวงพ่อจำวัดอยู่ทำอะไร พระครูสถิตธรรมาภิรักษ์ ตอบว่าชาวบ้านให้ช่วยกันรักษาป่า ไม่ดัดต้นไม้ในป่า พยายามสอนชาวบ้านให้ร่วมกันรักษาทรัพยากรสิ่งแวดล้อมรักษาป่าไม้บนต้นแหล่งน้ำ เพื่อให้ป่าไม้ช่วยสร้างน้ำธรรมชาติให้มีน้ำให้ชาวบ้านทำการเกษตรตลอดไป เพราะชีวิตนั้นจะสมบูรณ์ต้องมีงานทำมีรายได้พอเพียงในการเลี้ยงครอบครัว และไม่ต้องอพยบออกจากหมู่บ้านเพื่อไปหารายได้ถิ่นอื่น เพราะมีป่า มีน้ำก็สามารถสร้างงานสร้างอาชีพที่ถาวรได้ และพระองค์ได้พระราชทานเงิน 50,000 บาท

พระครูสถิตธรรมาภิรักษ์ เล่าว่าได้นำเงินพระราชทานเป็นกองทุนสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดป่าไม้แดงส่วนหนึ่ง และนำมาใช้ในการอนุรักษ์และส่งเสริมให้ประชาชนร่วมกันรักษาป่าและน้ำส่วนหนึ่ง แต่หลวงพ่อก็คิดตลอดเวลา พระองค์ให้แง่คิดว่าจะต้องรักษาป่าต้นน้ำแล้วจะทำอย่างไร เพราะว่าทั้งชาวบ้าน และนายทุนต่างก็บุกรุกทำลายป่าอย่างหนัก โดยเฉพาะตัวหลวงพ่อคงจะทำอะไรไม่ได้มาก เพราะไม่มีอำนาจจะไปสั่งใครได้

ในปี 2546  จึงตั้งคณะทำงานแบบง่าย ๆ ร่วมกันส่งเสริม สร้างฝาย ปลูกป่า ปลูกแฝก โดยร่วมกับทหาร ชาวบ้านและโรงเรียนต่าง ๆ ในพื้นที่อำเภอไชยปราการ ฝาง และแม่อาย และร่วมกับกลุ่มพลังสมองเชียงใหม่ โดยมีอดีตรองผู้ว่าเพชร คุ้มสอน และทีมงานอาจารย์พัลลพ สุวรรณมาลิก กลุ่มคณะทำงานตามแนวพระราชดำริฯ ได้ทำมาโดยตลอดทุกวันนี้ก็ได้ยึดหลักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมป่าไม้ และแหล่งต้นน้ำ เพื่อประชาชนและส่วนรวม และทำการพัฒนามาโดยตลอด และเน้นไม่ให้ชาวบ้านตัดไม้ทำลายป่า โดยได้ตั้งโครงการธรรมตามแนวพระราชดำริฯ ขึ้นมาเพื่อจะได้เข้าทำงานได้และสร้างให้กลุ่มเอกชน กลุ่มราชการเข้าใจในเจตนาของโครงการ จนกระทั่งมาถึงโตรงการน้ำแลกป่าในขณะนี้ (2557) หลวงพ่อมั่นใจว่า น่าจะได้ผลหลายส่วน เพราะเป็นประโยชน์โดยตรงที่ชาวบ้านในพื้นที่นั้น ๆรับประโยชน์ โดยตรง แต่ต้องทำให้ประชาชนเข้าใจ เจ้าหน้าที่และอาสาสมัครต้องเข้าถึง และพัฒนา ที่สำคัญหน่วยงานรัฐ และภาคเอกชนที่เห็นประโยชน์ส่วนรวมก็ได้เข้ามาร่วมสนับสนุนทั้งความคิด และงบประมาณ ทำให้กำลังแรงงานจิตอาสาเข้าร่วมกับโครงการมากขึ้น

เพราะความต้องการน้ำเพื่อใช้อุปโภค และบริโภคมีตลอด แต่ชุมชนขาดแคลนอุปกรณ์ และองค์ความรู้ หลวงพ่อได้เริ่มต้นโครงการอนุรักษ์ป่า ปลูกป่า สร้างฝายชะลอน้ำ ทำให้พื้นที่เคยแห้งแล้งกลับมามีน้ำ จึงให้การช่วยเหลือจัดหาทุนทรัพย์ เพื่อใช้สร้างระบบประปาภูเขา หาแหล่งต้นน้ำสะอาด จัดวางแนวท่อน้ำ สร้างอ่างหรือถึงพักน้ำขนาดใหญ่ เพื่อเก็บน้ำให้ชาวบ้านได้ใช้อย่างเพียงพอ ด้วยงบประมาณจากกลุ่มเอกชนและญาติธรรมที่เข้าใจเรื่องประโยชน์ของป่า แหล่งน้ำน้ำธรรมชาติที่สมบูรณ์ เพื่อชาวบ้านตลอดจนสิ่งแวดล้อมก็ดีขึ้นด้วย

หลายปีมาแล้วที่ พระครูสถิตธรรมภิรักษ์ ประธานโครงการธรรมตามแนวพระราชดำริไชยปราการ ได้คิดและหาทางฟื้นฟูธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม พร้อมหาวิธีให้ป่ากลับมาอุดมสมบูรณ์เหมือนเดิม เพื่อให้ประชาชนที่อาศัยป่าอาศัยน้ำยังแหล่งต้นน้ำธรรมชาติมีความเป็นอยู่ที่ดีโดยประชุมชี้แจง ทำความเข้าใจผ่านทางราชการตั้งแต่อำเภอไชยปราการ ฝาง จนถึงแม่อายอีกครั้ง จนกระทั่งเกิดโครงการน้ำแลกป่าขึ้น ด้วยกุสโลบายที่ว่า ให้น้ำกับชาวบ้านแต่ต้องให้ชาวบ้านร่วมรักษาปาชุมชน และร่วมกันปลูกต้นไม้ คืนสู่ป่าให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ฟื้นฟูให้แหล่งน้ำมีน้ำไหลตลอดปี เกิดความสำเร็จในหลาย ๆพื้นที่ จนในที่สุด สามารถก่อสร้างระบบปาภูเขาที่มีน้ำบนเขาไหลตลอดปี เพื่อไม่ให้ไหลทิ้งไหลขว้างเปล่าประโยชน์ หลวงพ่อจึงได้ผนึกพลังชาวบ้านสร้างถังพักน้ำขนาดใหญ่พอดีกับความต้องการแต่ละหมู่บ้านด้วยทุนทรัพย์จากหน่วยงานต่าง ๆ และการบริจาคที่มุ่งช่วยเหลือชาวบ้านที่ยากจน

ผลสัมฤทธิ์จนถึงปัจจุบัน สามารถสร้างระบบประปาภูเขา ต.หนองบัว โดยใช้น้ำรูที่เหลือใช้จากการเกษตร สร้างอ่างแก้มลิงเก็บน้ำ สร้างถังพักน้ำบนที่สูงเป็นจุด ๆ เพื่อให้น้ำได้ใช้ในหมู่บ้าน6หมู่บ้าน ประชาชนที่ได้ใช้น้ำมากกว่า 3,000 ครอบครัว 7,000 คน ใน 6 หมู่บ้าน สร้างระบบประปาภูเขา และถังพักน้ำในหมู่บ้านสินชัย สร้างระบบประปาภูเขาและถังพักน้ำในหมู่บ้านป่าเกี๊ยะ สร้างระบบประปาภูเขาและถังพักน้ำในหมู่บ้านผาแดง และสร้างระบบประปาภูเขาและถังพักน้ำในหมู่บ้านถ้ำง็อบ ซึ่งเป็นพื้นที่บนเขาสูงที่ต้องเดินท่อระบบน้ำยาวมากกว่า 10 กิโลเมตร ทุกโครงการมาจากผู้สมทบงบประมาณ แรงงานชาวบ้าน ทหารกองกำลังผาเมือง เจ้าหน้าที่ป่าไม้ เจ้าหน้าที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เจ้าหน้าที่ชลประทานร่วมกันพัฒนา และเดินท่อน้ำสร้างถังพักน้ำ และระบบประปาภูเขาจนเกิดความสำเร็จทุก ๆ พื้นที่ ทำให้ประชาชนมีความสุขกับการได้ใช้น้ำประปาภูเขา ไม่ต้องเดินไปตักน้ำไกล ๆ อีกแล้ว

ขณะนี้มีอีกหลายหมู่บ้านที่พร้อมจะรับเอาโครงการตามแนวพระราชดำริฯ ที่พระครูสถิตธรรมาภิรักษ์ทำได้ผลเป็นแนวทางร่วมกันรักษาป่า เพื่อแลกระบบประปาภูเขา  นอกจากนั้นหลวงพ่อยังหางบประมาณมาซื้อที่ดินที่ชาวบ้านบุกรุก เพื่อขุดสร้างอ่างเก็บน้ำ ใช้ในการเกษตรให้ชาวบ้าน และรดต้นที่ปลูกคืนป่าแบบถาวร ด้วยการรักษาและดูแลอย่างแท้จริง เมื่อต้นไม้ใหญ่ก็จะคืนน้ำให้กับชุมชน เป็นการอยู่ร่วมกันและพึ่งพากัน  ซึ่งหลวงพ่อกล่าวว่าจะยังจะทำงานด้านนี้ต่อไป ตราบจนจะทำไม่ได้หรือหมดลมหายใจ.

บุณย์ มหาฤทธิ์ /รายงาน