หน้าหลัก » สารคดีพื้นบ้าน

บังเจ้า ชื่อชนไก่ล้านนา ผะหญาการสังเกตขนไก่ตั้ง

Author by 22/01/15No Comments »

0      พรานไพรที่มีไก่ตั้งหรือไก่ต่อต้องมีความรู้เรื่องลักษณะไก่ตั้งที่ตนเองมีอยู่ หากมีไก่ตั้งหรือไก่ต่อที่มีลักษณะไม่ดี หรือมีลักษณะ “ขึด” แล้ว เจ้าของเองนั่นแหละจะถูกภัยมาถึงตัว โดยเฉพาะเอาไก่ไปตั้งอาจถูกพวกเดียวกันยิงโดยตาฝาดเห็นไปว่า คนเป็นสัตว์ป่า แต่หากมีไก่ตั้งที่ถูกลักษณะมีขนบังเจ้า จะทำให้เจ้าของพ้นภัย

ที่บ้านแหล่งเรียนรู้ผะหญาล้านนา กำลังเพาะพันธุ์ไก่ตั้งที่มีลักษณะหายาก มีลักษณะดีเพื่อจะได้สืบทอดและขยายพันธุ์สัตว์ที่ดี ตามตำราล้านนา พร้อมกับแสวงหาความรู้เกี่ยวกับไก่ตั้งมารวบรวม เขียนเป็นตำราไก่ตั้งไว้ เพื่อว่าผู้คนรุ่นหลังจะได้มาอ่าน ศึกษาหาความรู้ต่อๆไป

วันนี้ได้เจ้าของไก่ตั้งป่ามาร่วมเสวนา พูดคุย แลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับไก่ตั้งกันมากมายหลายๆอย่างเราจึงบันทึกไว้ และที่สำคัญๆเราจะเปิดเผยต่อไป แต่วันนี้จะขอเล่าเรื่องขนหัวบังเจ้า

ไก่บางตัวมีขนที่บนตาระหว่างคิ้วของมัน เรียบราบแบนมาข้างหลังหงอน แต่มีบางตัว ขนบนชอบตาจะตั้งงอโค้งบังไปข้างหน้าเรียงกันไปถึงโคนหงอนด้านหน้าที่โคนปากโน่นเลย

ขนไก่ลักษณะนี้ นายพรานป่านิยมกันนัก เพราะเชื่อว่าเป็นขนที่บังเจ้า เมื่อนำไก่ไปตั้งบนกิ่งไม้ในป่า ไก่จะขันล่อไก่ป่าเข้ามาหา ส่วนเจ้าของจะชุ่มอยู่บนห้าง หรือในที่ลับแล้วแต่สภาพพื้นที่ ขณะที่รอไก่เข้ามานั่นเอง ไก่ตั้งจะชูคอชูชนโก่งคอขัน ขนโค้งบนหัวของมันจะตั้งบังสิ่งต่างๆโดยเฉพาะภัยร้าย สัตว์ป่าที่จะเข้ามาทำร้ายเจ้าของ หรือเข้ามากัด ขบไก่ตั้งเอง ขนบังเจ้าจะมีพลังบังสิ่งร้ายต่างๆมิให้เห็นเจ้าของ พ้นภัยได้ดี

ไก่ป่าที่ขนบังเจ้า ปัจจุบันค่อนข้างหายาก เพราะผู้คนส่วนมากจะเลิกอาชีพไปตั้งไก่เป็นอาชีพ แต่หากเราเพาะเลี้ยงไว้ ก็จะมีไก่ลักษณะดีๆไว้เน้อหมู่เฮา

ภาพ ไก่ตั้ง แหล่งเรียนรู้ผะหญา    ล้านนา ม.6 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จงเชียงใหม่.