หน้าหลัก » สารคดีพื้นบ้าน

ผะผาย คำบอกคนล้านนาผะหญาการโปรยน้ำมนต์

Author by 11/12/14No Comments »

การผะผาย         การผะผายเป็นการประพรหมน้ำพระพุทธมนต์ หรือประพรหมน้ำมนต์ของผู้ใหญ่ หรือบางครั้งคนได้น้ำมนต์ หรือน้ำที่เชื่อว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ก็จะนำไปผะผาย ประพรมอาคารสถานที่ บ้านเรือนต้นไม้แล้วแต่จะให้เกิดสิริมงคล

มีคนเฒ่าบอกให้ลูกหลานนำน้ำมนต์ไปผะผาย ในบ้านเรือนเพื่อเป็นสิริมงคล แต่ลูกหลานบางคนยืนงงไม่ทราบว่าคำที่ว่า “ผะผาย” ที่ผู้ใหญ่บอกให้กระทำนั้นต้องทำอย่างไร? มันงืดมันงง เป็นนักหนา

มาวันนี้จึงขอนำเอาคำบ่ะเก่า ค่ำโบร่ำโบราณ ที่ละอ่อนสมัยใหม่ไม่เคยได้ยินหรือคุ้นหูมาเล่าก็คือคำว่า “ผะผาย”นี่แหละครับ

คำว่า ผะผาย คือการนำเอาน้ำ หรือสิ่งของเด็กๆไปโปรยปราย ให้กระจายไปตกหรือไปติดในสิ่งที่ต้องการ เช่น การนำน้ำพระพุทธมนต์ไปโปรยปรายในบ้านเพื่อไล่เสนียดจัญไร เป็นต้น

การผะผายหรือจะทำให้สิ่งนั้นๆกระเด็นเป็นฝอยละอองต้องใช้ใบไม้ หรือสิ่งที่เป็นฝุ่ยฝอยเช่น ใบไม้ หญ้าคา เป็นต้น

ใบไม้หรือหญ้าคาที่ทำเป็นฟุ่ยฝอย นั้นนิยมเอาใบไม้ที่เป็นมงคล เชื่อว่าจะทำให้น้ำพระพุทธมนต์หรือน้ำมนต์มีความขลังศักดิ์สิทธิ์ยิ่งขึ้น เช่นใบไม้มะยม เชื่อว่าจะทำให้คนนิยม ใบหนาดเชื่อว่าจะไล่ผี ทำให้พวกผีปีศาจกลัว

นอกจากการผะผายน้ำพระพุทธมนต์แล้ว น้ำมนต์จากผู้ใหญ่ หรือน้ำมนต์จากพ่อหมอแม่หมอที่เสกเป่าให้คนไข้ก็สามารถนำมาผะผายให้ได้เช่นกัน สรุปว่าผะผายคือโปรยปรายนั่นแหละเน้อหมู่เฮา

            ภาพ การผะผายน้ำมนต์แก่ลูกศิษย์ แหล่งเรียนรู้ผะหญาล้านนา ม.6 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่.

นิคม  พรหมมาเทพย์