หน้าหลัก » สารคดีพื้นบ้าน

วันดา คำบอกคนลานนา ผะหญาการเรียกเวลาการเตรียมงาน

Author by 5/03/15No Comments »

วันดา copyก่อนจะมีงานวัด งานทำบุญหรืองานที่ใช้เกี่ยวกับการทำบุญทำทาน การอุทิศส่วนกุศลต่างๆคนล้านนาจะพากันไปเตรียมเครื่องครัวของที่จะนำไปอุทิศ ถวายทาน ในวันนี้เองผู้คนเรียกกันว่าวันดา

ที่จริงการเตรียมดาครัว ข้าวของเครื่องใช้ ไม่ว่างานมงคลหรืออวมงคลต่างๆมีคำพูดเต็มๆว่า “ดาครัว” หมายถึงการเตรียมข้าวของเครื่องใช้ ที่จะต้องทำถวายทานบางแห่ง หากเป็นงานที่เป็นมงคล จะเรียกกันว่า วันแต่งดา เช่นแต่งดาครัวทานหรือเครื่องไทยทาน เป็นต้น

ในงานวันดา หรือวันเตรียมงาน จะเป็นพลังของผู้คนในสังคมที่แสดงออกในการร่วมมือกันเพื่อผสานศิลปะ วิทยาการ ไม่ว่าจะเป็นการถักร้อยเส้นตอก สานดอกไม้แต่งดาหรือตกแต่งสถานที่ หรือหลายคนอาจเตรียมอาหาร หลายคนฝึกซ้อมศิลปะการฟ้อน การแสดงต่างๆ ในวันดาจึงเป็นวันแห่งภูมิปัญญาทั้งหลายที่จะมาร่วมกันโดยอัตโนมัติ โดยไม่มีผู้ใดเกณฑ์หรือต้องบังคับให้มา โดยเฉพาะงานบุญงานกุศลของวัด เช่น วันดางานปอยหลวง วันดางานปอยน้อย วันดางานปอยล้อ (ศพครูบาหรือพระสงฆ์)

หากเราใช้เวลาศึกษาผู้คนที่มางานวันดา เราจะเห็นความรู้ ความสามารถในด้านต่างๆมากมาย เหล่านี้คือภูมิปัญญาในชุมชน หรือภูมิปัญญาของหมู่บ้านที่แท้จริง วันดาจึงเป็นวันรวมศิลปะวิทยาการของผู้คนในหมู่บ้านอย่างแท้จริง

ปัจจุบันอาจสูญหายไปบ้างในบางวัด เพราะผู้คนเหล่าชาวบ้านที่เป็นศรัทธาไม่มีเวลามาแต่งดาที่วัดวันดาของบางวัด อาจสูญสลายไปอย่างน่าเสียดายและที่แน่ๆศิลปะวิทยาการของผู้คนในหมู่บ้าน ตำบลนั้นก็สูญหายไปอย่างน่าเสียดายแท้

ภาพ ผู้คนมาแต่งดาครัวทานเพื่องานปอยหลวง แหล่งภาพของ แหล่งเรียนรู้ผะหญาล้านนา ม.6 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่