หน้าหลัก » เคาะสนิม

กำแพงดิน(ต่อ)

Author by 19/02/16No Comments »

เคาะสนิม180   ศ.ดร.สุรพล ดำริห์กุล อาจารย์คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อดีตเคยเป็นหัวหน้าหน่วยศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ พูดถึงปัญหากำแพงดินค้างเอาไว้วันวาน ซึ่งผมต่อท้ายไว้ว่า กำแพงดิน ที่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญของกำแพงเวียงชั้นนอกของเมืองเชียงใหม่(เมืองสี่เหลี่ยม) นั้น ยังมีชื่อไม่ค่อยดี คือเป็นที่บุกรุก และซ่องโสเภณีที่คนทั่วประเทศต่างๆรู้จักกันดี

แต่ในเรื่องประวัติศาสตร์ และผลการสืบค้น-ขุดค้นทางโบราณคดีนั้น ต้องฟัง ศ.ดร.สุรพล ดำริห์กุล ขอนำข้อเขียนท่านมาเล่าต่อ ดังนี้

“ในระหว่าง พ.ศ. 2539-2540 กรมศิลปากรได้ขุดค้นทางโบราณคดี เพื่อศึกษากำแพงดิน พบว่า พื้นที่บริเวณใต้แนวกำแพงดินแต่เดิมเป็นชุมชนที่อยู่อาศัยมาก่อน ได้พบเศษภาชนะดินเผาประเภทเครื่องถ้วยจากแหล่งเตาล้านนา เครื่องถ้วยจีน และอื่นๆ ที่มีอายุในราวพุทธศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา

จึงสรุปได้ว่า แนวกำแพงดินนั้น ควรถูกสร้างขึ้นในช่วงไม่เก่าไปกว่าพุทธศตวรรษที่ 20 เนื่องจากช่วงเวลานั้นเมืองเชียงใหม่มีการขยายชุมชนออกมาทางด้านทิศใต้ และตะวันตกมากขึ้น แนวกำแพงดินดังกล่าวได้ถูกสร้างขึ้น โดยขุดพูนคันดินทับไปบนที่อยู่อาศัยเดิม เพื่อเป็นแนวป้องกันน้ำจากดอยสุเทพที่ไหลบ่าลงมาจากภูเขาและแม่น้ำปิงในฤดูน้ำหลาก มิให้ไหลเข้ามาสร้างความเสียหายแก่ชุมชน

ในระยะแรกแนวกำแพงดินเหล่านี้คงทำหน้าที่เป็นคันดินกั้นน้ำ ต่อมาเมื่อเกิดศึกสงคราม แนวคันดินเหล่านี้ได้รับการปรับปรุงให้เป็นแนวปราการป้องกันข้าศึก สร้างกำแพงและป้อมก่ออิฐทับบนคันดิน จนกลายเป็นแนวกำแพงเมืองชั้นนอกของเมืองเชียงใหม่ดังปรากฏทุกวันนี้

จากหลักฐานทางวิชาการดังกล่าว ควรเป็นข้อสรุปเรื่องราวของกำแพงเวียงเชียงใหม่ แต่เนื่องจากเรื่องราวเหล่านี้เป็นที่รับรู้อยู่ในวงวิชาการแคบๆ ไม่เป็นที่แพร่หลายสู่สาธารณชนมากนัก ในโอกาส 720 ปีของเมืองเชียงใหม่ที่จะมาถึงนี้ จึงขอเผยแพร่ให้ทราบโดย      ทั่วกัน”

อาจารย์สุรพล ดำริห์กุล ทิ้งท้ายไว้เรื่องกำแพงดินไว้เพียงเท่านี้ ถือเป็นความเห็นทางวิชาการที่น่าสนใจ ส่วนปัญหากำแพงดิน ที่สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ธนารักษ์พื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ รวมทั้งอำเภอเมือง และเทศบาลนครเชียงใหม่ จะแก้ไขปัญหาการบุกรุก การอนุญาตสร้างโรงแรม-เกสท์เฮ้าส์บนกำแพงดินอย่างไร เป็นเรื่องของบ้านเมืองจะดำเนินการ นี่ก็เข้าสู่ปีที่ 720 เชียงใหม่แล้ว ยังสะสางปัญหากันไม่เสร็จเลยครับ.