หน้าหลัก » ไม่มีหมวดหมู่

สาบตุ่น ชื่อต้นไม้คนล้านนา ผะหญาการนำมาทำสมุนไพร

Author by 25/12/14No Comments »

สาบตุ่น      เมื่อคราวหน้าฝนลาจาก เราจะเห็นบรรดาต้นไม้หลายๆชนิดแทงดอกออกช่อ เพื่อเติบโตเป็นฝักหรือเป็นผลสืบตระกูลต่อไปในอีกปีหน้า บรรดาพรรณไม้ดังกล่าวมีต้นหนึ่งชื่อว่าสาบตุ่น ที่ผู้คนนิยมนำมาทำสมุนไพรล้างเท้าแก้กลิ่นเหม็น

ผู้เขียนเคยนำเสนอเรื่องต้นสาบตุ่นมาแล้วคิดว่านานราวเกือบสิบมานี่กระมัง พอจำได้ว่าการเรียนครั้งนั้นเสนอต้นสาบตุ่นในแง่ของนำมาต้มแล้วนวดเท้าเพื่อคลายหนาวคลายเครียด แต่มาวันนี้จะขอนำเสนออีกแง่มุมหนึ่งที่ต้นสาบตุ่นสามารถนำมาแช่น้ำ โดยไม่ต้องต้ม แล้วใช้ล้างเท้าให้เด็กๆทั้งหลาย ที่ไปโรงเรียนมาแล้วถอดรองเท้ามีกลิ่น เนื่องจากพวกเขาเล่นมาจนเหงื่อตกนั่นเอง

ต้นสาบตุ่นมีกลิ่นคล้ายตัวตุ่น ที่อยู่ตามรูในดิน ชอบขุดหากินหัวเผือก หัวมันแกว รากไม้ดิบๆทั่วไป คำว่าสาบสรุปแล้วก็คือ กลิ่น นั่นแหละ

ลักษณะต้นสาบตุ่นเป็นไม้ล้มลุกพุ่มเตี้ย แทงยอดดอกพุ่งพวยขึ้นไป มีดอกแทงออกมาตามข้อก้านเมื่อเด็ดใบหรือดอกออกมาดู มีกลิ่นหอมเอียนๆ ไอ้ที่หอมเอียนๆนี่เองทำให้ดับกลิ่นรองเท้าของเด็กบรรดาลูกหลานเราได้เป็นอย่างดี

วีการใช้เมื่อเด็ดมาแล้วให้ล้างน้ำแล้วแช่น้ำไว้ หากใจร้อนอาจบีบคั้นให้แตกในน้ำก็ได้ แล้วปล่อยทิ้งไว้น้ำจะออกสีเขียวๆ เมื่อเด็กๆมาก็เรียกเขามานั่งใกล้ๆนำเท้าแช่และเช็ดถูไปมา จะเห็นขี้ไคลเท้าออกมาเป็นเปรอะข้น ตามแต่ลักษณะของเท้าแต่ละคน เสร็จแล้วนำน้ำมาล้างเท้าเด็กอีกครั้ง กลิ่นเท้าก็จะหายไป ไม่รบกวนรูจมูกพ่อแม่ผู้ปกครองอีกต่อไป.

            ภาพ ต้นสาบตุ่น แหล่งเรียนรู้ผะหญาล้านนา ม.6 ต.ดอนแก้ว อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่