สกู๊ปข่าวพิเศษ " โครงการ Journalist Cybernate ... โดยเครือข่ายบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาคเหนือ "

            เครือข่ายบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาคเหนือ สมาคมหนังสือพิมพ์ภาคเหนือแห่งประเทศไทย เป็นเครือข่ายฯ ที่เกิดจากการรวมตัวกันของนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นในภาคเหนือ 17 จังหวัด โดยได้รับการสนับสนุนจากสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ ซึ่งปัจจุบันเครือข่ายบรรณาธิการฯ ได้ก้าวเข้าสู่ปีที่ 2 สมัยที่ 2 มีหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นที่เป็นสมาชิกเครือข่ายฯ กว่า 70 ฉบับจาก 17 จังหวัดภาคเหนือ นอกจากนี้ยังมีหนังสือพิมพ์อีกหลายฉบับที่แจ้งความประสงค์จะสมัครเป็นสมาชิกเครือข่ายฯ

            วัตถุประสงค์ของการก่อตั้งเครือข่ายฯ เพื่อช่วยเหลือและเป็นเวทีกลางให้บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นในภาคเหนือ ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อมูลข่าวสารระหว่างกัน และใช้ข้อมูลข่าวสารให้เกิดประโยชน์สูงสุดในท้องถิ่น ชุมชน จังหวัด และต่อประเทศชาติ อีกทั้งยังเพื่อส่งเสริม และสนับสนุนให้ผู้ประกอบวิชาชีพหนังสือพิมพ์มีสิทธิและเสรีภาพในการแสวงหาข้อมูลข่าวสาร รวมทั้งส่งเสริมสิทธิการรับรู้ข่าวสารของประชาชน ในระบอบประชาธิปไตย

            นอกจากนี้ เครือข่ายบรรณาธิการฯ ได้จัดทำ โครงการ JOURNALIST CYBERNATE ร่วมกับสถาบันอุดมศึกษาทั้งของภาครัฐและเอกชน เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษา จากสถาบันต่างๆ ทั้ง 17 จังหวัดภาคเหนือ รวมไปถึงภาคอื่นๆ ด้วย ได้เข้ามามีส่วนร่วมนำวิชาการที่ได้เรียนรู้มาจากห้องเรียน สู่ภาคการปฏิบัติการจริง โดยเปิดกว้างให้นักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการสามารถนำเสนอข่าวสารเกี่ยวกับความเคลื่อนไหวของชุมชน วัฒนธรรม ประเพณี ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม วิถีความเป็นอยู่จากอดีตของแต่ละท้องถิ่น ในชุมชนที่นักศึกษาได้เติบโต และมีความเข้าใจในปัญหาของชุมชน ซึ่งถือได้ว่าเป็นการเปิดโอกาสให้สำหรับนักศึกษาที่มีความสนใจทางด้านหนังสือพิมพ์ ได้เข้ามาสัมผัสกับการเป็นนักหนังสือพิมพ์ ตลอดจนยังเป็นการสร้างสรรค์และพัฒนาบุคลากรที่มีประสิทธิภาพด้านสิ่งพิมพ์ออกมารับใช้สังคมต่อไป

            อีกทั้งยังเป็นการนำความคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ ผ่านเทคโนโลยีสมัยใหม่ โดยใช้เว็ปไซด์ชื่อว่า www.n-editor.com เพื่อให้นำข้อมูลข่าวสารจากเว็ปไซด์ดังกล่าว เผยแพร่ลงในหนังสือพิมพ์ พร้อมกันนี้นักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการยังจะได้พบกับบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น และนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นทั้ง 17 จังหวัดภาคเหนือ พร้อมนักหนังสือพิมพ์อาชีพจากส่วนกลาง เปิดโอกาสให้นักศึกษาเข้าไปพูดคุยสอบถามเกี่ยวกับประสบการณ์ พร้อมดูงานการทำหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นในแต่ละจังหวัด ซึ่งจะทำให้นักศึกษาเห็นคุณค่า และความสำคัญของหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นมากขึ้น

            ทั้งนี้สืบเนื่องจากกระแสการพัฒนา ทิศทางการพัฒนาประเทศของไทย จึงเป็นไปตามกระแสโลกที่มุ่งเน้นการพัฒนาสังคม พัฒนากำลังคน การพัฒนาภูมิภาค และการให้ความสำคัญของภาคเอกชน การพัฒนาของไทย ตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ได้ขยายโอกาสในทุก ๆ ด้านให้กับคนไทย ซึ่งสิ่งที่มีความสำคัญในระดับต้น ๆ คือการทำให้คนไทยมีการศึกษาอย่างทั่วถึง และมีคนอ่านออกเขียนได้ และรู้หนังสือให้มากขึ้น

            ดังนั้นการศึกษาของไทยจึงมีการพัฒนาเป็นระยะมาตั้งแต่ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 1-8 ล่วงถึงปัจจุบันกล่าวได้ว่า คนไทยปลอดคนไม่รู้หนังสือ 100% กระนั้นการพัฒนาการศึกษาไทยอดีตตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ที่จำเป็นต้องพัฒนาประเทศไปตามกระแสโลก ให้เป็นประเทศที่มีความทันสมัย การปฏิรูปการศึกษาเกิดขึ้นเพื่อสนองความต้องการให้บ้านเมืองขณะนั้นมีกำลังคน เพื่อรับมือกับกระแสการคุกคามของจักรวรรดินิยมตะวันตก เราจำต้องสร้างนักวิชาชีพมากมายเพื่อรับความรู้จากภายนอก (เสน่ห์ จามริก : 2546) นั้น อาจกล่าวได้ว่า เรามีการศึกษาในระบบโรงเรียนเป็นหลัก

            การศึกษาทางวารสารศาสตร์ก็เช่นกันมีการเรียนการสอนในมหาวิทยาลัยมาเป็นระยะ ทำให้การพัฒนาทางวารสารศาสตร์ของไทยมีสีสันไปด้วย ความมีสีสันหลายคนคงไม่ปฏิเสธว่าเป็นไปตามเทคโนโลยีทางการพิมพ์ ด้วยเช่นกัน การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ไม่ได้เกิดกับเฉพาะหนังสือพิมพ์ในส่วนกลางเท่านั้น หนังสือพิมพ์ในส่วนภูมิภาคก็มีการเปลี่ยนแปลงไปไม่น้อย ไม่ว่าจะเป็นความประณีต การมีระบบการจัดการและข่าวสารแบบดิจิตอล การใช้ข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต และการพิมพ์ในระบบอ๊อฟเซท ที่ทำให้มีภาพ 4 สีที่สวยงามไม่แพ้หนังสือพิมพ์ในส่วนกลาง กระนั้นหนังสือพิมพ์ส่วนภูมิภาคหรือส่วนท้องถิ่น ก็ยังถูกวิพากษ์วิจารณ์อยู่เป็นระยะเช่นกันว่า ยังไม่ค่อยพัฒนานัก ไม่ว่าจะเป็นความสวยงามทางการพิมพ์ที่ยังไม่สวยสมบูรณ์ หรือเนื้อหาสาระที่ยังยึดติดรูปแบบเดิมๆ การให้ความสำคัญกับ “ท้องถิ่น” หรือ “ชุมชน” เพิ่งได้รับความสนใจเมื่อไม่กี่ 10 ปี จากความล้มเหลวของการพัฒนาที่เดินตามตะวันตกอย่างไม่รู้คิด โดยเฉพาะศาสตราจารย์เสน่ห์ จามริกให้ทัศนะว่า เรื่องของท้องถิ่นเราจะมองท้องถิ่นโดยโดดเดี่ยวไม่ได้ เพราะในยุคของการพัฒนานั้น ชุมชนท้องถิ่นได้ถูกดึงให้เข้ามาสู่เวทีเศรษฐกิจการเมือง การศึกษา และวิชาการของโลก หรือกล่าวได้ว่าเป็นชุมชนท้องถิ่นในบริบทกระแสโลก


            ฉะนั้นการสร้างความรู้ และการจัดการความรู้เรื่องท้องถิ่นในบริบทกระแสโลก จึงเป็นความรู้ในที่ต้องเป็นกระบวนการที่ไม่ใช่การเรียนรู้ในชั้นเรียน แต่เป็นกระบวนการทางสังคม (Social process) หรือการเรียนรู้สังคม ที่คนทุกคนในท้องถิ่นต้องถ่ายทอดความรู้และองค์ความรู้ต่าง ๆ ร่วมกัน

            อย่างไรก็ตามการเรียนรู้สังคมภายในสังคมที่เทคโนโลยีในสังคมโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความก้าวหน้าของ Microelectronics ไม่เพียงแต่ก่อให้เกิด Computerization เท่านั้น หากยังก่อให้เกิด Robotization อีกด้วย ความก้าวหน้าของวัสดุศาสตร์ก่อให้เกิด Dematerialization of Production ในปัจจุบันความก้าวหน้าของเทคโนโลยีสารสนเทศช่วยเร่งความเร็วของ Globalization ในขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิด Internationalization ในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านการเงิน กีฬา และ รายการโทรทัศน์ (รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์ : 2546)

            JOURNALIST CYBERNATE เป็นโครงการที่พยายามจะเชื่อมโยงแนวคิดของความเป็น "ท้องถิ่นในบริบทกระแสโลก" ให้เข้ากับสังคมภายในสังคมที่เทคโนโลยีในสังคมโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ที่กล่าวมาให้มาผูกกันสัมพันธ์กันได้อย่างกลมกลืน ภายใต้แนวคิดว่า ความรู้ ข่าวสารมีอยู่รอบตัว การรายงานข่าวควรเกิดจากความใส่ใจของทุกคนโดยเฉพาะนักศึกษาที่มีเวลาส่วนหนึ่งอยู่ในห้อง และอีกส่วนหนึ่งอยู่ในสังคม ที่มีการเปลี่ยนแปลง และมีเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา การรู้จักทำความเข้าใจกับสถานการณ์รอบตัวอย่างใส่ใจแล้วส่งผ่านระบบ Computerization หรืออินเตอร์เน็ตที่เป็นเครือข่ายร่วมของเครือข่ายบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาคเหนือ สมาคมหนังสือพิมพ์ภาคเหนือแห่งประเทศไทยคือ เป้าประสงค์ที่นักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นวิชาชีพ ไม่ได้นิ่งนอนใจที่จะทำให้ข่าวสารมีการถ่ายทอด ส่งผ่านถึงกันอย่างกว้างขวาง เพื่อประโยชน์ทางด้านการพัฒนางานข่าวสารของเครือข่ายบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาคเหนือเอง และประโยชน์ของสังคมโดยภาพรวม

วัตถุประสงค์ของโครงการ

            1. เพื่อเปิดตลาด หรือโลกแห่งข้อมูลข่าวสาร ให้เกิดการแลกเปลี่ยนกันของคนในวิชาชีพหนังสือพิมพ์ผ่านเครือข่าย Internet
            2. สนับสนุนการข่าวและการบรรณาธิการผ่านเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
            3. สร้างโอกาสส่งเสริม และพัฒนาศักยภาพของนักศึกษาที่สนใจ และใส่ใจในข่าวสารรอบตัวให้มีผลงานด้านข่าวผ่านเครือข่าย Internet
            4. เพื่อผสมผสานความคิดเรื่องกระบวนการเรียนรู้ของเยาวชน ผ่านกิจกรรมด้านวิชาชีพของนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น
            5. เพื่อต้องการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านวารสารศาสตร์ท้องถิ่น ให้มีความสมบูรณ์ทั้งด้านความคิดสร้างสรรค์ การพัฒนาด้านวิชาชีพ และสามารถปรับตัวได้เท่าทันกับเทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนแปลง

ขอบเขตของโครงการ :

            จัดอบรมนักศึกษาระดับอุดมศึกษาที่สนใจกิจกรรมด้านวารสารศาสตร์ อย่างมืออาชีพ จาก 17 ภาคเหนือ

ลักษณะกิจกรรม : JOURNALIST CYBERNATE

            จัดอบรมนักศึกษาให้มีความรู้ความเข้าใจด้านวารสารศาสตร์ และกระบวนการเรียนรู้ทางสังคม ภายใต้แนวคิดที่ว่า เยาวชน คือกลไกที่สำคัญในการขับเคลื่อนสังคม โดยจัดอบรม ฝึกปฏิบัติทุกเดือน เดือนละ 1 จังหวัดจนครบทุกจังหวัดในภาคเหนือ             เปิดเครือข่ายอินเตอร์เน็ตที่เป็นเครือข่ายร่วมของเครือข่ายบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาคเหนือ สมาคมหนังสือพิมพ์ภาคเหนือแห่งประเทศไทย ให้เป็นเวทีในการฝึกทำข่าวและส่งข่าวของนักศึกษาที่ได้รับการฝึกอบรมในข้อที่ 1             ข่าวสารใดที่นักศึกษาส่งเข้าไปในเครือข่ายอินเตอร์เน็ต จะมีการนำเผยแพร่ทางหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นและส่วนกลาง พร้อมระบุชื่อ ผลงาน ตามสถาบันการศึกษาที่นักศึกษาสังกัด ส่งเสริมนักศึกษาที่มีความสามารถด้านข่าว ให้เป็นนักหนังสือพิมพ์อาชีพในอนาคต

ผู้รับผิดชอบโครงการ :

            เครือข่ายบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ภาคเหนือ สมาคมหนังสือพิมพ์ภาคเหนือแห่งประเทศไทย

ระยะเวลาดำเนินการ :

            ปีการศึกษา 2547 เป็นต้นไป

บอกเล่าเรื่องราวโดย ทรงพันธ์ ตันตระกูล
http://www.n-editor.com, e-mail : editor@n-editor.com